Tủ Lạnh Không Đông Đá: Tra Theo Ngăn Mát Còn Lạnh Không

Trước khi tra bất kỳ danh sách nguyên nhân nào, hãy mở ngăn mát và sờ thử — ngăn mát còn lạnh hay không quyết định toàn bộ hướng chẩn đoán tiếp theo. Hai tình huống này nhìn giống nhau từ bên ngoài nhưng có nguyên nhân khác hẳn, và gộp chung vào một danh sách mười lăm gạch đầu dòng chỉ làm người đọc rối thêm. Bài này tách đôi ngay từ đầu.

Trước Tiên Phải Tách Hai Trường Hợp

Tủ lạnh gia đình phần lớn chỉ có một bộ phận sinh lạnh, đặt sau ngăn đá, rồi dùng quạt thổi bớt hơi lạnh xuống ngăn mát. Vì vậy trạng thái của ngăn mát cho biết bộ phận sinh lạnh còn làm việc hay không.

Trạng thái hai ngăn	Nghĩa là gì	Hướng nghi ngờ
Ngăn mát lạnh bình thường, ngăn đá không đông	Hệ thống vẫn sinh lạnh, nhưng hơi lạnh không tới hoặc không đủ ở ngăn đá	Quạt gió ngăn đông, bộ xả đá, cài sai nhiệt độ, gioăng ngăn đá hở
Ngăn mát mát yếu, ngăn đá chỉ mát không đông	Hệ thống sinh lạnh yếu đi	Thiếu gas, dàn lạnh bị tuyết bít, block yếu
Cả hai ngăn đều ấm, block vẫn chạy	Block chạy nhưng không nén được lạnh	Thiếu gas, rò gas, tắc ẩm đường ống
Cả hai ngăn đều ấm, block không chạy	Không có lạnh được sinh ra	Rơ le khởi động, tụ, block, bo mạch, nguồn điện

Bài này đi sâu vào dòng đầu tiên — ngăn mát vẫn lạnh mà ngăn đá không đông. Nếu tủ nhà bạn rơi vào ba hàng còn lại, tức là cả tủ đều không lạnh, hãy xem bài tủ lạnh không lạnh vì nhóm nguyên nhân ở đó khác hẳn.

Đo Thật Nhiệt Độ Ngăn Đông Trước Khi Kết Luận

Rất nhiều ca gọi thợ hoá ra là tủ vẫn lạnh nhưng chưa đủ sâu. Cảm giác bằng tay không phân biệt được âm năm độ với âm mười tám độ, mà khác biệt đó chính là ranh giới giữa đá đông cứng và đá nhão.

1. Đặt một nhiệt kế vào giữa ngăn đá, tránh sát vách và tránh luồng gió thổi ra.
2. Đóng cửa và để yên ít nhất 6 giờ, nên để qua đêm, không mở cửa trong thời gian đó.
3. Đọc kết quả ngay khi vừa mở cửa.

Ngưỡng cần đạt là âm 18 độ C. Đây là mốc tiêu chuẩn quốc tế cho ngăn đông, được cả FDA Hoa Kỳ và Bộ Y tế Canada khuyến nghị, vì ở nhiệt độ này vi khuẩn, nấm mốc và enzyme ngừng hoạt động. Đá làm ở nhiệt độ cao hơn nhiều sẽ mềm, dễ tan và thực phẩm không giữ được lâu.

• Đo được khoảng âm 18 độ trở xuống: tủ đang làm việc đúng. Vấn đề nằm ở cách dùng, chẳng hạn khay nước đặt sai chỗ hoặc mở cửa quá nhiều.
• Đo được từ âm 5 tới âm 12 độ: tủ có lạnh nhưng không đủ sâu. Đây là vùng hay gặp nhất, thường do cài sai mức hoặc luồng gió bị chặn.
• Đo được quanh 0 độ hoặc dương: ngăn đá gần như không được cấp lạnh. Cần kiểm tra quạt và bộ xả đá.

Ngăn Mát Vẫn Lạnh Mà Ngăn Đá Không Đông — Năm Nguyên Nhân

Xếp theo thứ tự nên kiểm tra, từ việc tự làm được tới việc cần thợ.

1. Cài sai mức nhiệt độ

Tủ dùng núm xoay có vạch số thường đánh từ 1 tới 7, số càng lớn càng lạnh. Để ở mức 1 hoặc 2 vào mùa đông thì ngăn đá không bao giờ đủ sâu. Mức 3 tới 4 là vùng dùng được cho phần lớn gia đình.

Điều dễ nhầm: một số dòng có thêm cần gạt chia gió giữa hai ngăn. Gạt hết về phía ngăn mát thì ngăn mát rất lạnh còn ngăn đá lại yếu hẳn. Đây đúng là triệu chứng đang bàn.

2. Luồng gió bị chặn

Hơi lạnh vào ngăn đá qua vài khe nhỏ ở vách trong. Xếp thực phẩm chắn kín các khe này, hoặc nhồi đầy ngăn đá tới mức không còn chỗ cho khí lưu thông, thì phần sâu bên trong không nhận được lạnh.

Cách kiểm tra: dỡ hết đồ ra, tìm các khe gió ở vách sau hoặc vách bên, để trống trước chúng khoảng một gang tay rồi xếp lại.

3. Gioăng cửa ngăn đá hở

Gioăng chai cứng, rách hoặc bám bẩn thì khí ấm lọt vào liên tục. Ngăn mát chịu được vì yêu cầu nhiệt độ dễ hơn, nhưng ngăn đá thì không bao giờ xuống đủ sâu.

Phép thử bằng tờ giấy: kẹp một tờ giấy ở mép cửa rồi đóng lại. Rút ra thấy trôi tuột, không có lực giữ, là chỗ đó hở. Làm lại ở nhiều điểm quanh chu vi cửa. Gioăng bẩn thì lau sạch rãnh; gioăng chai cứng hoặc rách thì thay.

4. Quạt gió ngăn đông không chạy

Quạt này nằm sau tấm ốp trong ngăn đá, có nhiệm vụ thổi hơi lạnh từ dàn ra khắp ngăn. Quạt đứng thì lạnh chỉ quẩn quanh dàn, ngăn đá gần như không được cấp lạnh dù block vẫn chạy bình thường.

Cách nhận biết: mở cửa ngăn đá, bấm hoặc gạt công tắc cửa để đánh lừa tủ là cửa đang đóng, rồi lắng nghe. Bình thường phải nghe tiếng quạt quay đều. Im hoàn toàn hoặc có tiếng cọ xát là quạt đang bị kẹt hay hỏng — thường do tuyết bám chèn vào cánh.

5. Bộ xả đá không hoạt động

Tủ không đóng tuyết có một bộ phận định kỳ làm nóng dàn lạnh để tan lớp tuyết bám. Bộ này gồm thanh điện trở sấy, cảm biến nhiệt và mạch hẹn giờ. Hỏng một trong ba thứ đó thì tuyết tích dày dần, bít kín dàn, cản đường gió và cuối cùng làm cả ngăn đá lẫn ngăn mát yếu đi.

Đây là nguyên nhân hay bị bỏ sót nhất, vì rã đông thủ công sẽ làm tủ chạy tốt trở lại trong vài tuần rồi lỗi quay về đúng như cũ. Rã đông chỉ là xử lý tạm, không phải sửa.

Đọc Lớp Tuyết Trong Ngăn Đá

Tháo tấm ốp phía sau trong ngăn đá ra là nhìn thấy dàn lạnh. Hình dạng lớp tuyết trên dàn nói lên nhiều điều hơn bất kỳ triệu chứng nào khác.

Nhìn thấy	Nghĩa là	Hướng xử lý
Tuyết phủ đều khắp dàn, mỏng	Hệ thống lạnh làm việc bình thường	Tìm nguyên nhân ở quạt gió, khe gió hoặc gioăng
Tuyết dày đóng thành khối bít kín dàn	Bộ xả đá không hoạt động	Cần thợ đo thanh sấy, cảm biến và mạch hẹn giờ
Chỉ một đoạn đầu dàn có tuyết, phần sau khô	Thiếu gas hoặc rò gas	Cần thợ đo áp và dò chỗ rò
Dàn khô hoàn toàn, block vẫn chạy	Hết gas, tắc ẩm, hoặc block không nén được	Cần thợ đo áp suất hệ thống
Tuyết bám cả vào cánh quạt, quạt kêu cọ	Tuyết chèn quạt, gốc vẫn là bộ xả đá	Rã đông để chạy tạm, nhưng phải sửa bộ xả đá

Hai hàng cuối dẫn tới nghi vấn block, nhưng đừng vội kết luận — thiếu gas và tắc ẩm cho đúng hiện tượng đó mà chi phí khác xa. Cách phân biệt nằm ở bài thay block tủ lạnh.

Bốn Việc Tự Làm Được Trong 30 Phút

• Chỉnh lại mức nhiệt về 3 hoặc 4, và nếu có cần gạt chia gió thì để ở vị trí giữa. Chờ ít nhất một ngày rồi đo lại, đừng đánh giá sau vài tiếng.
• Dỡ bớt đồ và mở thông các khe gió. Để trống khoảng một gang tay trước mỗi khe ở vách trong ngăn đá.
• Thử gioăng bằng tờ giấy quanh chu vi cửa, lau sạch rãnh gioăng bằng khăn ẩm rồi lau khô.
• Kéo tủ ra khỏi tường một khoảng và vệ sinh dàn nóng phía sau. Bụi dày làm tủ khó thải nhiệt, ngăn đá là nơi chịu ảnh hưởng trước.

Làm xong cả bốn việc thì đo lại nhiệt độ sau một ngày. Nếu vẫn không đạt âm 18 độ, nguyên nhân nằm ở quạt gió hoặc bộ xả đá, cả hai đều cần tháo ốp và đo mới xác định được.

Khi Cả Ngăn Mát Cũng Không Lạnh

Nếu sờ thấy ngăn mát cũng chỉ mát nhẹ hoặc ấm, thì vấn đề không còn nằm ở đường dẫn gió nữa mà ở chính phần sinh lạnh. Nhóm nguyên nhân lúc này gồm thiếu gas, rò gas, tắc ẩm đường ống, và các lỗi liên quan tới block cùng mạch khởi động.

Toàn bộ nhóm này đều cần dụng cụ đo, không có việc nào tự làm được từ bên ngoài. Cách tra theo triệu chứng cho trường hợp này nằm ở bài tủ lạnh không lạnh, còn chi phí từng hạng mục xem ở giá thay linh kiện tủ lạnh.

Tủ Mới Mua Hoặc Vừa Rã Đông Cần Bao Lâu Mới Đông Đá

Một chiếc tủ vừa cắm điện không lạnh ngay. Khoang tủ, các giá kệ và cả khối khí bên trong đều phải hạ nhiệt dần, nên thường mất vài giờ mới có lạnh rõ và lâu hơn nữa mới đông được đá.

Ba tình huống cần kiên nhẫn thay vì gọi thợ: tủ mới mua về, tủ vừa rã đông xong, và tủ vừa bị mất điện dài. Nên để tủ chạy trống hoặc ít đồ trong ngày đầu, hạn chế mở cửa, rồi mới đo nhiệt độ.

Một lưu ý riêng cho tủ vừa vận chuyển: nên để đứng yên vài giờ trước khi cắm điện, để dầu bôi trơn trong block lắng về đúng chỗ. Cắm ngay sau khi nằm nghiêng trên xe là cách làm hại block.

Khi Nào Cần Thợ Kiểm Tra

Bốn dấu hiệu sau đều nên gọi thợ thay vì thử tiếp: tuyết đóng thành khối dày bít kín dàn lạnh, quạt ngăn đông không nghe tiếng chạy, dàn lạnh chỉ có tuyết ở một đoạn đầu, và đã làm đủ bốn việc tự xử lý mà nhiệt độ vẫn không đạt. Cả bốn đều cần tháo ốp và đo mới kết luận được.

Toàn bộ dịch vụ sửa tủ lạnh tại nhà của Điện Lạnh Bách Khoa đều kiểm tra và báo giá trước, đồng ý mới làm, phục vụ toàn Hà Nội.

Đã đo nhiệt độ và vẫn không đạt? Đối chiếu lại bảng đọc lớp tuyết ở bài tủ lạnh không đông đá này rồi gọi 0338580000. Vị trí và đánh giá dịch vụ: Xem trên Google Maps.