Nhiệt Độ Tủ Lạnh Mùa Đông Nên Để Số Mấy?

Câu trả lời ngắn: ngăn mát để 2–4 độ C, ngăn đá âm 18 độ C, và mùa đông chỉ nên vặn nhẹ đi một nấc chứ không phải hạ hẳn. Nhưng lời khuyên quen thuộc “mùa đông vặn xuống số 3 cho tiết kiệm điện” chỉ đúng với một loại tủ. Với tủ chỉ có một cảm biến đặt ở ngăn mát, trời càng lạnh mà vặn càng nhẹ thì máy càng ít chạy, và ngăn đá là chỗ chịu hậu quả trước tiên.

Trả Lời Ngay: Mốc Nhiệt Độ Và Nấc Số Theo Mùa

Mốc nhiệt độ cần đạt là cố định quanh năm — nó phụ thuộc vào yêu cầu bảo quản thực phẩm chứ không phụ thuộc thời tiết. Thứ thay đổi theo mùa chỉ là nấc số cần đặt để đạt được mốc đó.

Ngăn	Mốc cần đạt	Vì sao
Ngăn mát	2–4 độ C	Dưới 5 độ C thì vi khuẩn gây hỏng thực phẩm chậm hẳn; xuống dưới 0 độ C thì rau củ và đồ tươi bị đóng đá
Ngăn đá	Âm 18 độ C	Mốc tiêu chuẩn quốc tế cho ngăn đông, đủ để dừng hoạt động của vi khuẩn và enzyme
Ngăn rau củ	3–5 độ C	Lạnh vừa đủ để giữ tươi mà không làm rau bị sũng nước do đóng băng rồi tan

Về nấc số, đa số tủ dùng núm xoay có nấc từ 1 đến 5 hoặc 1 đến 7, số càng lớn càng lạnh. Quy tắc thực tế cho mùa lạnh ở Hà Nội:

Tình huống	Nấc nên đặt	Ghi chú
Mùa hè, tủ nhiều đồ	Nấc giữa trở lên	Trời nóng và đồ nhiều thì tủ phải làm việc nhiều hơn
Mùa đông, tủ đặt trong nhà, nhiều đồ	Lùi nhẹ một nấc so với mùa hè	Đây là trường hợp mà lời khuyên vặn nhẹ đi là đúng
Mùa đông, tủ đặt trong nhà, ít đồ	Lùi một nấc, rồi đo lại sau một ngày	Tủ ít đồ dao động nhiệt mạnh hơn, phải kiểm chứng bằng đo
Mùa đông, tủ đặt ở ban công, bếp phụ, hiên	Giữ nguyên hoặc tăng lên một nấc	Trường hợp ngược với lời khuyên thông thường, lý do ở phần dưới

Nấc Số Không Phải Là Nhiệt Độ

Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất về núm chỉnh tủ lạnh. Con số trên núm không phải số độ C, cũng không phải một mức nhiệt cố định. Nó là mức độ làm lạnh, tức là điểm mà cảm biến ngắt máy nén.

Hệ quả là cùng một nấc số cho ra nhiệt độ khác nhau trong những hoàn cảnh khác nhau. Tủ đầy đồ giữ lạnh ổn định hơn tủ rỗng. Tủ hay bị mở cửa ấm hơn tủ ít mở. Và quan trọng nhất cho bài này: tủ đặt trong phòng lạnh hành xử khác hẳn tủ đặt trong phòng ấm, dù núm vẫn ở cùng một nấc.

Vì vậy cách làm đúng không phải là nhớ một con số rồi đặt mãi, mà là đặt một nấc, để tủ chạy ổn định một ngày, đo lại, rồi điều chỉnh. Cách đo có ở phần dưới.

Vì Sao “Mùa Đông Vặn Xuống Số 3” Đúng Với Tủ Này Mà Sai Với Tủ Kia

Điểm khác biệt nằm ở chỗ tủ dùng mấy cảm biến nhiệt và cảm biến đó đặt ở đâu.

	Tủ một cảm biến ở ngăn mát	Tủ điện tử có cảm biến riêng từng ngăn
Nhận biết	Núm xoay có nấc số, thường là tủ hai cánh đời cũ	Có bảng điều khiển hiển thị số độ, chỉnh riêng ngăn mát và ngăn đá
Cách quyết định chạy máy	Một cảm biến ở ngăn mát quyết định cho cả tủ	Mỗi ngăn có cảm biến riêng, ngăn đá được cấp lạnh theo nhu cầu của chính nó
Khi phòng lạnh	Ngăn mát tự mát nên cảm biến báo đủ, máy nghỉ sớm, ngăn đá thiệt theo	Ngăn đá vẫn được theo dõi riêng nên ít bị ảnh hưởng
Vặn nhẹ đi vào mùa đông	Làm máy càng ít chạy, ngăn đá càng kém đông	Hợp lý, tiết kiệm điện mà không ảnh hưởng ngăn đá

Lời khuyên “mùa đông vặn xuống số 3 cho tiết kiệm điện” xuất phát từ trường hợp thứ hai, hoặc từ trường hợp tủ đặt trong phòng có nhiệt độ bình thường. Đem áp dụng cho một chiếc tủ núm xoay đặt ngoài ban công giữa đợt rét là đẩy vấn đề đi xa thêm.

Tủ Đặt Ở Chỗ Lạnh: Vì Sao Trời Càng Rét Ngăn Đá Càng Tan

Nghe có vẻ ngược đời, nhưng cơ chế rất thẳng. Ở tủ một cảm biến, bộ phận quyết định máy nén chạy hay nghỉ là cảm biến đặt trong ngăn mát chứ không phải trong ngăn đá. Khi nhiệt độ phòng hạ xuống, ngăn mát nguội đi phần nào nhờ chính không khí lạnh bên ngoài, cảm biến đọc thấy đã đủ mát và cho máy nghỉ.

Máy nghỉ nghĩa là không có hơi lạnh nào được sinh ra cho cả tủ. Ngăn mát thì không sao vì phòng đang lạnh sẵn, nhưng ngăn đá cần âm 18 độ C — mức mà không khí phòng không bao giờ giúp được. Thiếu chu kỳ chạy máy, ngăn đá ấm dần lên và đồ đông bắt đầu rã.

Ngưỡng này ở đâu và Hà Nội có chạm tới không

Tài liệu kỹ thuật của hãng Whirlpool ghi dải nhiệt độ môi trường khuyến nghị để tủ chạy bình thường bắt đầu từ khoảng 13 độ C, và các mẫu làm riêng cho môi trường lạnh có chế độ dành cho dải khoảng 3 đến 13 độ C. Nói cách khác, dưới 13 độ C là vùng mà tủ thường cần thêm biện pháp.

Hà Nội tháng 1 có nhiệt độ thấp trung bình khoảng 14 độ C, cao trung bình khoảng 20 độ C, và các đợt rét đậm có thể kéo xuống dưới 10 độ C. Trong nhà ở có người sinh hoạt thì thường ấm hơn ngoài trời, nhưng tủ đặt ở ban công có mái, bếp phụ không dùng thường xuyên, hiên nhà hay nhà đóng cửa lâu ngày thì hoàn toàn có thể rơi xuống vùng dưới 13 độ C trong nhiều ngày liền.

Dấu hiệu nhận ra tình huống này khá đặc trưng: chỉ xuất hiện vào đợt rét, ngăn mát vẫn mát bình thường hoặc thậm chí mát hơn thường lệ, riêng ngăn đá kém đông hoặc đồ bị mềm, và nghe rất ít tiếng máy nén chạy. Hết rét thì tự hết. Nếu ngăn đá không đông kèm các dấu hiệu khác hẳn mô tả này, xem tủ lạnh không đông đá để loại trừ các nguyên nhân hỏng hóc.

Xử lý thế nào

• Tăng nấc lạnh lên thay vì giảm, để cảm biến ngắt muộn hơn và máy chạy nhiều hơn.
• Chuyển tủ vào chỗ ấm hơn nếu được — đây là cách giải quyết gốc.
• Giữ ngăn đá đầy: khối đồ đông trữ lạnh tốt, giúp ngăn đá cầm cự qua các quãng máy nghỉ dài.
• Không quây kín tủ bằng chăn hay bạt để chống lạnh — dàn nóng cần thoát nhiệt, quây kín gây hại nhiều hơn lợi.

Cách Đo Thật Thay Vì Tin Vào Nấc Số

Mọi điều chỉnh ở trên chỉ có nghĩa khi kiểm chứng được. Đo đúng cách mất một buổi nhưng cho kết quả dùng được cả mùa.

• Ngăn mát: đổ nước vào một cốc, cắm nhiệt kế vào giữa cốc, đặt ở giữa ngăn, để yên 4–6 tiếng rồi đọc. Đo trong nước cho kết quả sát thực tế hơn đo trong không khí.
• Ngăn đá: kẹp nhiệt kế giữa hai gói đồ đông, để qua đêm rồi đọc.
• Không mở cửa trong lúc đo — một lần mở đủ làm số đo sai hẳn.
• Mỗi lần chỉnh chỉ đổi một nấc, chờ trọn một ngày rồi mới đo lại và chỉnh tiếp.

Không có nhiệt kế thì có hai phép thử thô nhưng dùng được. Cốc nước để giữa ngăn mát qua đêm mà xuất hiện váng đá nghĩa là đang quá lạnh. Kem hoặc đá viên trong ngăn đá mềm, dính hoặc đóng lại thành khối nghĩa là ngăn đá chưa đủ sâu hoặc đã có lúc bị rã rồi đông lại.

Chỉnh Đúng Rồi Mà Vẫn Không Đạt Thì Là Bệnh

Nếu nấc đã đặt đúng, tủ đã chạy trọn một ngày mà đo vẫn không đạt mốc, thì vấn đề không nằm ở cài đặt nữa. Những hướng thường gặp:

Dấu hiệu kèm theo	Hướng nghi ngờ	Xem thêm
Ngăn đá bám tuyết dày, ngăn mát mát kém	Hệ xả đá hoặc quạt gió	tủ lạnh bị đóng tuyết
Ngăn mát đóng đá dù đã vặn nhẹ	Cảm biến sai hoặc van điều tiết gió kẹt	ngăn mát bị đóng đá
Máy chạy liên tục không ngắt, dàn nóng bẩn đen	Dàn nóng bẩn, gioăng hở hoặc thiếu ga	tủ lạnh mát kém
Tủ kêu to bất thường kèm kém lạnh	Tuyết chạm quạt hoặc máy nén có vấn đề	tủ lạnh kêu to
Ngăn đá không đông dù máy vẫn chạy	Quạt gió, hệ xả đá hoặc thiếu ga	tủ lạnh không đông đá

Trước khi kết luận, nên loại trừ hai thứ tự làm được: dàn nóng bám bụi dày và rãnh gioăng bẩn làm cửa đóng không kín. Cách xử lý cả hai có trong bài cách vệ sinh tủ lạnh đúng cách.

Điện Lạnh Bách Khoa nhận kiểm tra tận nhà khắp các quận huyện Hà Nội, đo kiểm tại chỗ rồi báo giá trước, đồng ý mới làm. Chi phí tham khảo cho từng hạng mục xem ở bảng giá sửa tủ lạnh và giá thay linh kiện tủ lạnh, quy trình phục vụ xem ở trang sửa tủ lạnh tại Hà Nội.

Bài nhiệt độ tủ lạnh mùa đông này được viết theo các ca thực tế nhận xử lý trong mùa lạnh tại Hà Nội. Xem vị trí cửa hàng gần nhất: Xem trên Google Maps. Trang chủ: Điện Lạnh Bách Khoa.